สัญญาจำนองที่ดินถูกกฎหมาย ต้องมีอะไรบ้าง
สัญญาจำนองที่ดินถูกกฎหมาย ต้องมีรายละเอียดอะไรบ้าง? รู้ทันสัญญาปิดความเสี่ยงโดนเอาเปรียบ
สัญญาจำนองที่ดินที่มีผลบังคับใช้ตามกฎหมายไทย ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ณ สำนักงานกรมที่ดินเท่านั้น (หากทำกันเองแบบสัญญาใจจะถือเป็นโมฆะ) โดยรายละเอียดสำคัญในสัญญาต้องประกอบด้วย 1) อัตราดอกเบี้ยที่เป็นธรรม ไม่เกินกว่าที่กฎหมายกำหนด (ไม่เกิน 15% ต่อปีสำหรับบุคคลทั่วไป หรือตาม พ.ร.บ. สถาบันการเงิน) 2) จำนวนวงเงินจำนองชัดเจน 3) รายละเอียดหลักทรัพย์ตรงตามโฉนด และ 4) ไม่มีข้อสัญญาเอาเปรียบ เช่น ข้อตกลงยึดที่ดินทันทีโดยไม่ผ่านกระบวนการบังคับคดีตามกฎหมาย
ความสำคัญของการทำสัญญาจำนอง ณ สำนักงานกรมที่ดิน
การจำนองที่ดินเป็นนิติกรรมสำคัญที่ผูกพันกับอสังหาริมทรัพย์มูลค่าสูง ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 714 ได้ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า "อันการจำนองนั้น ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่"
หากเป็นการเซ็นสัญญากันเองโดยไม่ไปจดทะเบียนต่อหน้าเจ้าพนักงานที่ดิน สัญญานั้นจะ ไม่มีผลเป็นการจำนองตามกฎหมาย และผู้รับจำนองจะไม่มีสิทธิฟ้องบังคับจำนองตามช่องทางกฎหมายปกติได้
4 จุดสำคัญในสัญญาจำนองที่ต้องตรวจสอบก่อนเซ็น
1. อัตราดอกเบี้ยและเงื่อนไขการชำระ
ต้องระบุอัตราดอกเบี้ยต่อปีอย่างชัดเจน และไม่เกินอัตราที่กฎหมายกำหนด โดยสินเชื่อที่ถูกต้องตามกฎหมายจะคำนวณแบบลดต้นลดดอก (Effective Rate) พร้อมตารางผ่อนชำระคืนค่างวดที่โปร่งใส
2. วงเงินจำนอง (Mortgage Amount)
ต้องตรงกับจำนวนเงินกู้ที่ได้รับจริง ระบุทั้งตัวเลขและตัวหนังสืออย่างชัดเจนรัดกุม เพื่อป้องกันปัญหาการแอบอ้างแก้ไขเพิ่มวงเงินหนี้ในภายหลัง
3. ข้อสัญญาและสิทธิที่ไม่เป็นธรรม
ตรวจสอบว่าไม่มีข้อตกลงหมกเม็ด เช่น ข้อตกลงตาม มาตรา 711 ที่ระบุว่า "หากผิดนัดให้ที่ดินตกเป็นของผู้รับจำนองทันที" ซึ่งข้อตกลงนี้ ถือเป็นโมฆะ การบังคับจำนองต้องทำผ่านขั้นตอนของศาลและกรมบังคับคดีเท่านั้น
4. การจดสลักหลังโฉนดฉบับหลวง
หลังทำสัญญา เจ้าพนักงานที่ดินจะจดบันทึกสลักหลังโฉนดทั้ง แผ่นฉบับหลวง (ที่สำนักงานที่ดิน) และฉบับผู้ถือครอง โดยระบุชื่อผู้รับจำนอง วงเงิน และวันที่ทำนิติกรรมอย่างครบถ้วน
ค่าธรรมเนียมมาตรฐาน ณ สำนักงานกรมที่ดิน
การจดจำนองที่ดินมีค่าธรรมเนียมทางราชการที่เป็นมาตรฐาน ดังนี้:
1. ค่าธรรมเนียมจดจำนอง
1% ของวงเงินที่ขอจำนอง (สูงสุดไม่เกิน 200,000 บาท สำหรับสถาบันการเงิน)
2. ค่าคำขอและค่าธรรมเนียมอื่น ๆ
ประมาณ 50–100 บาท (ขึ้นอยู่กับประเภทเอกสารและขั้นตอนของทางราชการ)
3. ค่าอากรแสตมป์
0.05% ของวงเงินกู้ (สูงสุดไม่เกิน 10,000 บาท)
ปรึกษาสินเชื่อโฉนดที่ดิน ฟรี!!
ปรึกษาฟรีผ่านทางแชท หรือติดต่อ เพื่อนแท้ เงินด่วน สาขาใกล้บ้านคุณได้แล้ววันนี้
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
1. สัญญาจำนองที่ดินทำกันเองที่บ้าน โดยมีพยานเซ็นรับรอง มีผลบังคับใช้ตามกฎหมายหรือไม่?
ไม่มีผลเป็นการจำนองตามกฎหมาย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 714 สัญญาจำนองจะสมบูรณ์และถูกต้องได้ต่อเมื่อทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อหน้าพนักงานเจ้าหน้าที่ ณ สำนักงานที่ดินเท่านั้น การทำสัญญากันเองแม้มีพยานเซ็นก็ไม่สามารถใช้สิทธิ์ฟ้องบังคับจำนองที่ดินได้
2. ดอกเบี้ยจำนองที่ดินตามกฎหมายกำหนดไว้สูงสุดไม่เกินเท่าไหร่?
กฎหมายกำหนดอัตราดอกเบี้ยแตกต่างกันตามประเภทของผู้ให้กู้:
- บุคคลธรรมดา / นายทุนทั่วไป: คิดดอกเบี้ยได้สูงสุดไม่เกิน 15% ต่อปี (หรือ 1.25% ต่อเดือน) หากคิดเกินกว่านี้ ข้อกำหนดดอกเบี้ยทั้งหมดจะตกเป็นโมฆะทันที
- สถาบันการเงินหรือบริษัทสินเชื่อที่ได้รับอนุญาต: คิดอัตราดอกเบี้ยได้ตามเกณฑ์เพดานที่ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) กำหนด
3. ถ้าผู้กู้ผิดนัดชำระหนี้ ผู้รับจำนองสามารถยึดที่ดินไปเป็นของตัวเองทันทีได้ไหม?
ไม่ได้เด็ดขาด ตามมาตรา 711 ข้อตกลงที่ระบุว่า "หากผิดนัดชำระให้ที่ดินตกเป็นของผู้รับจำนองทันที" ถือเป็นโมฆะ ผู้รับจำนองไม่มีสิทธิ์เข้ายึดหรือโอนโฉนดเป็นของตนเองโดยพลการ หากต้องการบังคับจำนอง จะต้องส่งหนังสือบอกกล่าวทวงถาม ยื่นฟ้องคดีต่อศาล และดำเนินการขายทอดตลาดผ่านกรมบังคับคดีเท่านั้น
4. ในวันจดจำนองที่กรมที่ดิน ใครเป็นผู้จ่ายค่าธรรมเนียมและค่าอากรแสตมป์?
ค่าธรรมเนียมจดจำนอง (1%) และค่าอากรแสตมป์ (0.05%) ขึ้นอยู่กับข้อตกลงร่วมกันระหว่างผู้จำนอง (ผู้กู้) และผู้รับจำนอง (ผู้ให้กู้) ซึ่งโดยทั่วไปในทางปฏิบัตินิยมให้ผู้กู้เป็นผู้รับผิดชอบ หรือแบ่งจ่ายคนละครึ่งตามที่ระบุไว้ในเงื่อนไขสัญญาก่อนวันจดทะเบียน
5. จดจำนองที่ดินแล้ว ตัวโฉนดที่ดินตัวจริงจะอยู่ที่ใคร?
โดยปกติ ผู้รับจำนอง จะขอเก็บรักษาโฉนดที่ดินตัวจริง (ฉบับเจ้าของที่ดิน) ไว้เป็นหลักประกันจนกว่าจะชำระหนี้เสร็จสิ้น โดยที่ด้านหลังโฉนดจะมีการสลักหลังระบุชื่อผู้รับจำนอง วงเงิน และวันที่จดทะเบียนไว้อย่างชัดเจนทั้งในโฉนดฉบับเจ้าของที่ดินและโฉนดแผ่นฉบับหลวงที่สำนักงานที่ดิน
หมายเหตุ: ข้อมูลนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้เบื้องต้นทางกฎหมายเท่านั้น ผู้อ่านควรตรวจสอบรายละเอียดนิติกรรมและเงื่อนไขสัญญาอย่างถี่ถ้วนก่อนลงนามทุกครั้ง